حل مسئله چیست؟ ۸ تکنیک کاربردی در تقویت حل مسئله

حل مسئله چیست؟ 8 تکنیک کاربردی در تقویت حل مسأله
امتیاز دهید

اگر بخواهیم راجع به این موضوع صحبت کنیم که مهارت حل مسئله جیست؟ ابتدا بایستی به این مورد مهم اشاره کنیم که توانایی حل مسئله، یکی از انواع مهارت‎‌‌‌‌ های نرم محسوب شده و جزء ضروری‌‏ترین مهارت‌‏هایی است که همه ما در تمام ابعاد زندگی به ویژه در محیط کار، به آن نیاز داریم. جالب اینجا است که اکثر افراد اذعان می‌‎کنند؛ توانایی حل مسائل ریز و درشت زندگی خود را دارند. اما در واقعیت، این تنها یک ادعا است و بسیاری از ما، درک صحیحی از مسئله و روش‌‎های حل آن نداریم. واضح است که این مهارت، برای پیشرفت و موفقیت در ابعاد مختلف زندگی ضروری است اما چطور باید از آن استفاده کرد؟

پیش از پرداختن به موضوع اصلی مقاله، لازم است به این نکته اشاره کنیم که هدف از حل مسئله این است که ما با اطرافیان، همکاران، مشتریان، دوستان و به طور کلی تمام افرادی که با آن‌‏ها در ارتباط هستیم، صلح و سازگاری بیشتری را تجربه کرده و در شرایط دشوار، درست‌‏ترین تصمیمات ممکن را اتخاذ کنیم. تا انتهای این مقاله از اچ آر سرویس همراه باشید تا با مفهوم مهارت حل مسئله، ضرورت و راه‌‏های تقویت آن بیشتر آشنا شوید.

حل مسئله (Problem-Solving) چیست؟

برای درک بهتر مهارت حل مسئله، ابتدا باید تعریفی دقیق از مسأله داشته باشیم.

 

تعریف مسئله

بگذارید با یک مثال، مسئله را توضیح دهیم. تصور کنید مدیر یک شرکت کوچک هستید که اخیرا متوجه شدید کارمندان‏تان از کار در شرکت‏ شما ناراضی‌‎اند. از این رو، به دنبال تأمین رضایت آن‏‌ها هستید اما نمی‌‎دانید که چه کارهایی باید انجام دهید؟

در مثال بالا، شما وضعیت فعلی خود را می‌‎شناسید (نارضایتی کارمندان) و می‏‌دانید که هدف یا وضعیت مطلوب موردنظرتان چیست. (تأمین رضایت کارمندان) اما نمی‏‌دانید که چطور از وضعیت فعلی به وضعیت مطلوب خود برسید و اینجا است که با مسأله‌‏ای به نام تأمین رضایت کارمندان مواجه خواهید می‎‌‌شوید.

در واقع، شناسایی مسأله، اولین و اساسی‌‎ترین گامی است که برای حل هر نوع مسأله‌‎ای باید بردارید و واضح است که این مرحله، تا حدودی دشوار است.

 

تعریف حل مسئله

مهارت و توانایی حل مسئله، در واقع یک مهارت نرم محسوب می‌شود. مهارت حل مسئله مجموعه‌‏ای از کارهای مختلف همچون شناسایی مسئله، استفاده از منطق و قدرت تحلیل، جمع آوری اطلاعات لازم برای دستیابی به راهکار مناسب، مقایسه راهکارهای موجود و در نهایت، انتخاب بهترین گزینه برای روبرو شدن با مسئله، می‌‎باشد.

حل مسئله چیست

ضرورت مهارت حل مسئله و اهمیت آن در زندگی

همانطور که اشاره کردیم، مواجهه با مسائل متعدد، چیزی است که برای همه ما اتفاق می‌‎افتد و حتی ممکن است در یک روز با چندین مسئله سخت و پیچیده روبرو شویم. چنانکه، هیچ انرژی و توانی برای شناخت و حل آن نداشته و تصمیمات نامناسبی اتخاذ کنیم.

بنابراین، برخورداری از توانایی حل مسئله، مزیت‏‌های فراوانی برایتان دارد که در ادامه به چند نمونه از آن‏‌ها اشاره می‎‌کنیم.

 

 

برجسته شدن نسبت به سایرین

اگر جزء افرادی باشید که برای برخورد با مسائل آموزش دیده‌‏اید و در مواقع سخت، به خوبی، گره از مشکلات موجود باز می‏‌کنید، به تدریج، به فردی برچسته و متمایز از سایرین تبدیل خواهید شد. تصور کنید در محیط کار بتوانید این توانمندی را از خود بروز دهید؛ اینجا است مورد قدردانی و تشویق فراوان قرار می‎‌‌گیرید.

 

غلبه بر چالش‌‏ها

در صورتیکه این مهارت را در خود تقویت کنید، در مقابل موانع موجود متوقف نخواهید شد و با استفاده از دانش، تجربه و همینطور مشورت با دیگران، بر چالش‌‏های بزرگ غلبه خواهید کرد. این امر مستلزم کسب دانش و افزایش مهارت در این حوزه است.

 

راه‌های تقویت و بهبود حل مسئله

توانایی حل مسائل زندگی، چیزی پیچیده، عجیب و غریب و دور از ذهن نیست. بلکه با گسترش آگاهی و آموختن روش‎‌‌های ساده برای بهبود این مهارت، به سرعت می‎‌‌‌‌توان آن را در خود تقویت کرده و کیفیت زندگی را افزایش داد. در ادامه خواهیم گفت که چطور این مهارت پراهمیت را تقویت کنید. همچنان همراه ما باشید.

 

شما، بخشی از مشکل پیش رو نیستید

به خودتان باور داشه باشید و به هیچ وجه، مشکل موجود را بخشی از خودتان ندانید. شما در حل این مسئله و تمام مسائل دیگر زندگی توانمند هستید در صورتی که آن را از خودتان جدا کرده و بخواهید که مرتفعش کنید.

 

مسأله را به اجزاء کوچک تقسیم کنید

تحلیل یک مسأله بزرگ، امری دشوار، زمان بر و بعضا پیچیده است که احتمال دارد از پس آن برنیایید. بنابراین، توصیه می‌‏کنیم پس از شناخت مسأله، آن را به اجزاء کوچک‌تر تقسیم کنید تا انرژی و انگیزه بیشتری برای حل آن بدست آورید.

در همان مثال نارضایتی کارمندان، کافی است دلیل نارضایتی کارکنان را در قسمت‏‌های کوچک‌تری همچون دستمزد، محیط کاری نامناسب، روش‏‌های مدیریتی اشتباه و… بررسی کنید. به این شکل، قدم به قدم پیش رفته و مسأله را از زوایای مختلف مورد بررسی قرار می‎‌‌دهید. این کار، نتیجه فوق العاده مثبتی در رفع مسائل موجود دارد.

 

 

علت اصلی را با تحقیق کردن، کشف کنید

مادامی که نتوانید دلیل یا دلایل اصلی را تشخیص دهید، در حل مسأله نیز ناکام خواهید بود. در واقع، اگر دلیل و چرایی وجود یک مسأله را بدست آورید، تا حد بسیار زیادی به راه حل نزدیک خواهید شد و این امکان ندارد مگر با تحقیق فراوان و جمع آوری اطلاعات کافی.

افزایش اعتماد به نفس

احتمالا افراد زیادی را دیده‌‏اید که هنگام مواجهه با مشکلات، به جای تمرکز بر پیدا کردن راه حل مناسب، درگیر استرس، نگرانی و تنش‌‎های فراوان می‌‎شوند. اگر بتوانید این مهارت را در خود بهبود ببخشید، اعتماد به نفس‎تان نیز به سطح قابل قبولی رسیده و دیگر مانند افراد نگران و مشوش، وقت خود را صرف تردیدها، ابهامات و نگرانی‌‎ها نخواهید کرد.

تاثیر مهارت حل مسئله بر افزایش اعتماد به نفس

از دیگران کمک بگیرید

لطفا اصرار نداشته باشید که به تنهایی از پس مشکلات برمی‎‌‌‌‍آیید. همه ما به کمک، راهنمایی و هم‌‎فکری دیگران نیازمندیم. این در حالی است که کمک گرفتن از سایرین باعث صرفه جویی در وقت و انرژی شده و از طرفی، شما را سریع‌‎تر به هدفتان خواهد رساند.

 

 

دانش فنی خود را افزایش دهید

هرچقدر دانش بیشتری داشته باشید، حل مسئله نیز کاری راحت‌‏تر خواهد بود. این مورد، به ویژه در محیط‎‌‌های کاری، بسیار کارساز است. زیرا هر چقدر دانش تخصصی و فنی‎تان بیشتر باشد، مسائل موجود را سریع‌‏تر حل می‏‌کنید. دستگاهی را درنظر بگیرید که دچار خرابی شده و از میان ده‏ها مهندس، تنها یک نفر قادر به تعمیر آن است. آن فرد همان کسی است که دستگاه و طرز کارش را به خوبی می‏‌شناسد!

 

از قبل، خود را برای روبرو شدن با مسائل آماده کنید

تمرین کردن، یکی از ابزارهای بسیار کاربردی برای تقویت مهارت حل مسئله به شمار می‌‎آید. به این صورت که پیش از مواجهه با مسائل گوناگون، خود را در چالش‌‏های مختلف تصور کنید. از طریق چه راه‏‌هایی به حل مشکل می‌‎پردازید؟ با این روش، متوجه می‎‌‌شوید که آیا راهکارهای شما قابل اجرا هستند یا خیر؟

مثلا در قسمت فروش یک شرکت مشغول به فعالیت هستید و احتمال می‎‌‌دهید هر آن، با یک مشتری خشمگین روبرو شوید. اینجا است که باید سناریوی از پیش تعیین شده‌‎ای در دست داشته باشید تا در زمان مواجهه با یک مشتری عصبانی، اعتماد به نفس خود را از دست ندهید و با خونسردی و در عین حال احترام کامل، با این فرد روبرو شوید.

تمرکز خود را بر حل مسئله بگذارید

جالب است بدانید که دانشمندان حوزه علوم اعصاب پس از تحقیقات فراوان به این موضوع پی برده‌‎اند که تمرکز بر مشکل، باعث ناتوانی مغز شده و عملا به راه حلی مناسب، دست نخواهید یافت. دلیل این امر این است که با تمرکز بر مشکل، در واقع بر جنبه‌‏های منفی قضیه تمرکز می‎‌‌‌کنید که منجر به کاهش کارایی مغز می‎‌‌شود.

در مقابل، اگر به جای پرسیدن مداوم سؤالاتی مانند “چه کسی مقصر است؟” و یا “چه اشتباهی مرتکب شدم” آرامش خود را حفظ کرده و بر راه حل متمرکز شوید. با این شیوه، توجه خود را از افکار منفی به سمت افکار سازنده سوق می‌‎دهید.

 

از تکنیک ۵ چرا استفاده کنید

این تکنیک، یک روش فوق العاده ساده و آسان برای شناخت ریشه‌‏ها و دلایل اصلی مشکلات است. در اینجا کافی است با ۵ بار پرسیدن سؤال “چرا” خودتان را به چالش بکشید و به عمق دلایل ایجاد مسائل نفوذ کنید.

مثال: من هر روز در محل کارم خسته‌‎ام و احساس خوبی از این بابت ندارم.

بنابراین مشکل شما، خستگی همیشگی در محل کار است که با ۵ چرا به ریشه آن دست می‎یابیم.

  • چرا در محل کارم خسته‏‌ام؟ چون من انرژی لازم برای کار کردن را ندارم و می‏‌خواهم هیچ کاری نکنم.
  • چرا دوست ندارم هیچ کاری انجام دهم؟ چون احساس افسردگی دارم.
  • چرا احساس افسردگی دارم؟ چون مدتی است که در محل کارم مدام از سمت مدیرم مورد مؤاخذه و سرزنش قرار می‎‌گیرم.
  • چرا از سمت مدیر مدام مؤاخذه می‎شوم؟ چون هنوز کار با نرم افزار اکسل و ورد را یاد نگرفته‌‎ام.
  • چرا کار با نرم افزارهای ضروری اکسل و ورد را نیاموخته‎‌‌ام؟ چون هیچ علاقه‌‎ای به کار با این دو نرم افزار ندارم.

به همین راحتی، متوجه شدید که مشکل شما خستگی، سرزنش مدیر و یا محیط کارتان نیست، در واقع مسأله اصلی شما، علاقه نداشتن به کاری است که هر روز علیرغم میل باطنی خود آن را انجام می‌‏دهید.

 

در پایان

در این مقاله از اچ آر سرویس، گفتیم که مهارت حل مسئله چیست، چرا باید این مهارت را بیاموزیم و چطور می‏توانیم این توانایی را در خود تقویت کنیم. برای بهبود این توانایی، ۸ راهکار ساده اما کاربردی را معرفی کرده و در انتها به روش جذاب ۵ چرا نیز، اشاره کردیم.

شما برای مواجهه و حل مسائل زندگی خود از چه روش‏‌ها و تکنیک‏‌هایی استفاده می‎‌‌کنید؟ تجربیات ارزشمند خود را با ما به اشتراک بگذارید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

Enquire now

Give us a call or fill in the form below and we will contact you. We endeavor to answer all inquiries within 24 hours on business days.